Home
Verhalen
Rafelder
Militair

Short Stirling N-3709

7 Squadron " By day and by night "

 Short Stirling N-3709
 Short Stirling N-3709

De Laatste Vlucht van Wing Commander Chapman

De Short Stirling, vernoemd naar het Schotse plaatsje Stirling en gebouwd door de Short Brothers, was een imposante verschijning in de lucht. Het was de allereerste viermotorige bommenwerper die door de Britse Royal Air Force (RAF) in dienst werd genomen. Tussen 1939 en 1943 werden er in totaal 2383 exemplaren van gebouwd. Uitgerust met vier krachtige Bristol Hercules-motoren, bereikte het toestel een topsnelheid van ruim 430 km/h. Met een indrukwekkende maximale bommendracht van 14.000 pond en een verdedigende bewapening van acht 7,7 mm Browning-mitrailleurs, vormde de Stirling in de vroege oorlogsjaren de ruggengraat van de Britse bombardementsvluchten.

‍

Vooraan de Short Stirling N 3709

Een van de mannen die op hoog niveau leiding gaf aan deze vliegoperaties was Wing Commander John Henry Abel Chapman. Geboren op 7 april 1907 als zoon van John Abel Chapman en Helen May Chapman, genoot hij samen met zijn zus Viola en broer James van een onbezorgde jeugd.

‍

10-09-1932 Barbara Mary Grubb

Zijn militaire loopbaan bij de RAF verliep voorspoedig; al op 22-jarige leeftijd behaalde hij zijn vliegcertificaat aan de Brooklands School of Flying. In zijn privéleven vond hij het geluk toen hij op 10 september 1932 trouwde met Barbara Mary Grubb, met wie hij een dochter kreeg: Sara Jennifer. Hoewel Chapman in het voorjaar van 1942 een hoge staffunctie bekleedde als commandant van het No. 7 Squadron, bleef het vliegen aan hem trekken.

‍

Vliegcertificaat Brooklands School of Flying.
1e vliegbrefet John Henry Abel Chapman

Hij nam een dapper maar fataal besluit: hij wilde nog één keer zelf meevliegen op een operationele missie. Hij koos hiervoor een aanval op de Duitse stad Essen uit en nam op de avond van 26 maart 1942 plaats in de cockpit van de Short Stirling N 3709. Hij vloog mee als tweede piloot naast de jonge Australische vlieger Geoffrey Thomas Heard, die als gezagvoerder de leiding had over de crew. De zevenkoppige bemanning voor deze gevaarlijke missie bestond uit:

‍

Flying Officer Geoffrey Thomas Heard (26) – Eerste piloot /Gezagvoerder (Australië, RAAF)

Wing Commander John Henry Abel Chapman (34) – Tweede piloot (RAF)

Pilot Officer Thomas Kenneth Haynes (23) – Waarnemer / Navigator (RAF)

Sergeant Edward Leslie Belk (20) – Boordwerktuigkundige (RAF)

Sergeant Ivor Bertie Dopson (20) – Radiotelegrafist / Boordschutter (RAF)

Sergeant Donald Esmond Alan Rendtorff (22) – Radiotelegrafist / Boordschutter (RAF)

Sergeant Howard Inman (31) – Staartschutter (RAF)

‍

Op donderdagavond 26 maart 1942 vertrokken vanaf de basis RAF Oakington in Engeland 104 Wellingtons en 11 Stirlings voor een grootschalige bombardementsmissie op Essen. De Short Stirling N 3709 van Wing Commander Chapman en zijn crew steeg om exact 20:17 uur op.

‍

De heenreis verliep probleemloos en het industriële hart van het Ruhrgebied werd bereikt. Boven het doelwit bood de Duitse verdediging echter felle tegenstand; zwaar afweergeschut (Flak) zette de lucht in vuur en vlam en talloze nachtjagers patrouilleerden in het duister. Hoewel het hoofddoel – de Krupp staal- en munitiefabrieken –enkele voltreffers te verduren kreeg, was de aanval over het algemeen een mislukking. De verliezen voor de RAF waren hoog: de bommenwerpers verloren die nacht tien Wellingtons en één Stirling. Die ene Stirling was de N3709.

‍

‍

Het luchtgevecht boven de Achterhoek

Nadat ze ontsnapt waren uit de hel van Essen, vloog de bemanning van de N3709 op de terugweg richting Nederland.

‍

De Short Stirling N 3709

Niet ver van de grens werd de bommenwerper echter gevangen in de felle stralen van de Duitse zoeklichten. Dit maakte hen een gewillig slachtoffer voor Oberleutnant Siegfried Wandam, een ervaren jachtvlieger van de Nachtjagd (3./NJG 1), die patrouilleerde in zijn Messerschmitt Bf 110. Wandam zette de achtervolging in en de Stirling incasseerde al snel verschillende zware voltreffers. Aan de grond in de Achterhoek waren vele mensen getuige van de laatste, dramatische seconden van de brandende bommenwerper die de grens overkwam. Hoewel het vliegtuig al als verloren kon worden beschouwd, weigerde de bemanning op te geven. De boordschutters bleven tot het allerlaatste moment terugvuren op de Messerschmitt. Getuigen spraken later over het angstaanjagende gezicht van “een brandende trein in de lucht”.

‍

‍

‍

Boven het dorpje Etten ging het definitief mis.

Messerschmitt BF-110

Het toestel scheerde laag over de daken en verloor een vleugel, die neerkwam op de boerderij van de familie Leijzer aan de Tappenweg. Er ontstond direct een hevige brand, waardoor de boerderij gedeeltelijk in de as werd gelegd. Door de enorme krachten die vrijkwamen werd het toestel in de lucht uit elkaar getrokken. De brandende romp maakte een korte, dodelijke draai en stortte om 23:05 uur in de avond pal voor het huis van de familie Te Grotenhuis neer. Geen van de zeven jonge mannen overleefde de crash. Hun jager, Siegfried Wandam, zou uiteindelijk tussen de 10 en 14 officiële luchtoverwinningen behalen.

‍

‍

Op 4 juli 1943, sloeg het noodlot voor hem toe. Inmiddels bevorderd tot Hauptmann, werd Wandam samen met zijn Bordfunker (radio-operator) Alfred Schöpke boven het Belgische Hoepertingen neergeschoten. Beiden kwamen om het leven en liggen vandaag de dag begraven op het Duitse Soldatenkerkhof in Lommel, België.

‍

‍

Het officiële politierapport

Hieronder volgt het historische verslag, opgemaakt door burgemeester J.J.A.M. Beaumont van de gemeente Gendringen:

‍

22:30 uur: Luchtalarm in de richting van Isselburg gehoord, kort daarna gevolgd door luchtalarm te Anholt. Enkele vliegtuigen passeren in oostelijke richting.

‍

‍‍23:00 uur: Een vliegtuig wordt gevangen in dezoeklichten en stort, na enkele malen te zijn beschoten, brandendneer in de richting van Etten.

‍

‍‍23:05 uur: Luchtalarm te Gendringen.

‍

‍23:15 uur: Luchtalarm te Ulft. Intussen vliegen vele vliegtuigen over in oostelijke richting en zetten tientallen lichtkogels uit. In oostelijke en zuidoostelijke richting is veel afweervuur waarneembaar, terwijl ook zware explosies op grote afstand worden gehoord. Tevens stort er om 23:15 uur in zuidoostelijke richting op grote afstand een vliegtuig brandend neer. Intussen belt veldwachter Geurts op vanuit Ulft met de melding dat het vliegtuig dat binnen de gemeente is gevallen, in de buurt van steenfabriek Den Daas moet zijn neergekomen. Onmiddellijk daarna belt veldwachter Ut vanuit Etten met het bericht dat er vermoedelijk twee vliegtuigen zijn neergestort. De burgemeester verzoekt de marechaussee van Terborg en de opperwachtmeester van Ulft om manschappen naar de rampplek te sturen voor nader onderzoek en om inlichtingen te verzamelen.

‍

‍‍‍23:20 uur: De heer A. Willemsen uit Rafelder deelt telefonisch mede dat er, ondanks de brand en het neerstorten van het brandende vliegtuig, geen burgers gewond zijn geraakt. Uit een telefonische mededeling van de heer Den Daas te Etten wordt vernomen dat het woonhuis en de boerderij van A. Leijzer te Rafelder geheel zijn uitgebrand. Op last van de burgemeester wordt de brandweer uit Ulft direct naar de plaats van de brand gedirigeerd.

‍

‍23:30 uur: De burgemeester brengt de Rijksinspectie van deLuchtbeschermingsdienst (LBD) in 's-Gravenhage op de hoogte van de crash van de twee vermeende vliegtuigen te Etten.

‍

‍23:35 uur: De burgemeester verzoekt opperbrandmeester Leijzer te Etten om te trachten veldwachter Ut te bereiken voor meer gegevens. Leijzer zegt toe alles in het werk te stellen.

‍

‍23:40 uur: De burgemeester belt de Wehrmachtcommandant te Arnhem om de situatie voor te leggen en belooft nieuwe meldingen direct door te geven. Aangezien er al Duitse militairen ter plaatse zijn, is het alarmeren van de lokale Duitse post niet meer nodig.

‍

‍23:50 uur: Einde luchtalarm voor Gendringen en Ulft.

‍‍

Burgemeester J.J.A.M. Beaumont

‍00:05 uur: Veldwachter Ut deelt telefonisch mede dat de gehele boerderij en woning van Leijzer zijn uitgebrand. Niemand is gewond geraakt en het vee is gered. Aangezien een tweede crash in de richting van Megchelen niet uitgesloten is, wordt veldwachter Wiendels te Megchelen gebeld. Deze deelt mede dat er op hun grondgebied geen vliegtuig is gevallen, maar mogelijk verderop in Duitsland. Tevens wordt gemeente veearts J.W.F. Bloemkolk naar de brand in Rafelder gestuurd voor een keuring van het vee.

‍

‍00:50 uur: Veldwachter Ut meldt dat Wachtmeester der Marechaussee Fel uit Terborg een eerste lijk heeft gevonden; de nationaliteit kan nog niet worden vastgesteld.

‍

‍02:55 uur: Veldwachter Ut meldt telefonisch dat er inmiddels drie lijken zijn gevonden bij het neergestorte vliegtuig. Wachtmeester Fel bevestigt dat het toestel van Engelse (Britse) nationaliteit is. Voorts deelt Ut mede dat twee pinken en een koe op last van veearts Bloemkolk moeten worden geslacht. De brand van het woonhuis is geblust; enkel de muren staan nog overeind. Het overige vee en enig meubilair konden worden gered.

‍

‍03:15 uur: Van deze laatste bevindingen wordt officieel melding gemaakt bij de Polizei Offizier te Arnhem, de Wehrmachtcommandant te Arnhem, de Luitenant der Schutzpolizei te Arnhem en de LBD in 's-Gravenhage.

‍

‍

Proces-verbaal van gemeenteveldwachter Kiek Ut

‍Op donderdag 26 maart 1942, des avonds om 23:05 uur, is door mij, Kiek Ut, gemeenteveldwachter en tevens onbezoldigd rijksveldwachter te Gendringen met standplaats Etten, gezien en waargenomen dat er te Rafelder (gemeente Gendringen) een brandend vliegtuig is neergestort. Terstond heb ik mij naar de aangegeven plaats begeven, alwaar ik constateerde dat dit inderdaad het geval was. Een brandend gedeelte van het toestel was terechtgekomen op de boerderij van Andreas Bernardus Leijzer, wonende te Etten No. 99, gemeente Gendringen. De boerderij geraakte direct in brand, waarna het vuur snel om zich heen greep en zich over het gehele complex verspreidde. De bewoners van de boerderij, die zich reeds ter ruste hadden begeven, konden gelukkig op tijd uit de vuurzee ontsnappen, waardoor er onder de burgers geen doden of gewonden te betreuren waren.

‍

‍

De burgemeester dirigeerde de plaatselijke brandweer van Etten en de brandweer van Ulft ter plaatse om zo snel mogelijk met de bluswerkzaamheden te beginnen. Omstreeks 01:00 uur was men de brand meester. Toen bleek dat het achterste gedeelte van de boerderij totaal was uitgebrand, terwijl het woongedeelte gedeeltelijk gespaard was gebleven. Van het aanwezige vee kon het merendeel worden gered. Het inmiddels gearriveerde hoofd van de Luchtbeschermingsdienst, veearts J.W.F. Bloemkolk, constateerde echter dat er één kalf door brandwonden was omgekomen. Twee andere kalveren en een rund waren zo zwaar gewond dat zij op zijn last moesten worden afgemaakt. Door de Duitse militairen die in de nabijheid gelegerd waren werd terstond, in samenwerking met de Nederlandse politie, het terrein afgezet en de nodige hulp verleend. Nadat het vuur van het brandende vliegtuig enigszins was geluwd, konden pogingen worden ondernomen om tussen de wijdverspreide resten naar de slachtoffers te zoeken. Hierbij werd al snel een eerste lijk ontdekt, en enige tijd later werden bij de romp van het vliegtuig nog twee lichamen aangetroffen.

‍

‍

‍

Omdat het terrein hierna door de Duitse autoriteiten tot 'Sperrgebiet' (verboden terrein) werd verklaard, kon ik ter plekke niets meer rapporteren. Hedenmorgen verklaarde een bevelvoerend Duits officier dat er onder de resterende wrakstukken nog een viertal lijken was ontdekt. Naar een zevende lichaam werd nog gezocht, aangezien men aannam dat de bemanning uit zeven personen bestond. Het lijk dat op een afstand van ongeveer 200 meter van het toestel lag, was inmiddels geïdentificeerd. Er werd opdracht gegeven om dit lichaam te vervoeren en te bergen.

‍

‍

Verder werd geconstateerd dat er in het toestel nog acht niet-ontplofte bommen lagen. In verband met het explosiegevaar werden de omliggende woningen onmiddellijk ontruimd en werd het terrein afgezet met rode vlaggen en waarschuwingsborden. Voorts werd gemeld dat er in de weide van de familie Teunissen te Rafelder (No. 7) een bom was geëxplodeerd, welke echter geen schade had aangericht. Bij nadere informatie bleek dat de heer A.B. Leijzer voor molest schade verzekerd was bij het Plattelands-Molestverzekeringsfonds te Rotterdam voor een bedrag van fl. 14.500,-. De gemeente-architect heeft de totale schade aan de boerderij begroot op fl. 12.500,-. Met behulp van de Koninklijke Marechaussee uit Terborg, Gendringen of Ulft en de gemeentepolitie blijft het terrein voor nader onderzoek streng afgezet. Het luchtalarm duurde die nacht van 23:05 uur tot 23:50 uur. Waarvan door mij, op de afgelegde ambtseed, dit proces-verbaal is opgemaakt te Gendringen.

‍

De Gemeenteveldwachter.

‍

‍

Proces-verbaal van Burgemeester J.J.A.M. Beaumont Betreft:

Het vervoer van de stoffelijke overschotten en de begrafenis.

‍

Heden, zaterdag 28 maart 1942 omstreeks 17:00 uur, heb ik, Jan Jacob Antoon Marie Beaumont, burgemeester van de gemeente Gendringen, tevens hulpofficier van justitie en hoofd van de Luchtbeschermingsdienst in deze gemeente, mij op verzoek van een Duitse officier begeven naar het terrein te Rafelder, alwaar op 26 maart een Engels militair vliegtuig was neergestort. Het doel van deze gang was de officiële identificatie van het vliegtuig en de berging van de slachtoffers, welke werkzaamheden werden uitgevoerd door de Duitse Wehrmacht. De bevelvoerend Duitse officier deelde mij echter mede dat hij niet bevoegd was mij inhoudelijke gegevens te verstrekken. Ik diende mij hiervoor te wenden tot de commandant van het vliegveld Deelen, waarheen de stoffelijke overschotten die dag waren overgebracht voor nader identificatie onderzoek.

‍

‍

Nog diezelfde dag werden de lichamen na afloop van het forensische onderzoek door de Duitse autoriteiten vrijgegeven, waarna de zorg voor deze zes slachtoffers aan mij werd overgedragen. Aangezien er al in een eerder stadium één lichaam was overgebracht, kwam hiermee definitief vast te staan dat de bemanning in totaal uit zeven personen had bestaan. Desgevraagd verklaarde men verder dat er bij het wrak in totaal twaalf niet-ontplofte bommen waren aangetroffen, welke door een Duits Sprengkommando gecontroleerd tot ontploffing zijn gebracht. Tot nader overleg met de commandant van vliegveld Deelen zal binnen onze gemeente zorg worden gedragen voor een respectvolle teraardebestelling.

‍

‍

Waarvan dit proces-verbaal is opgemaakt en getekend op de ambtseed, afgelegd bij de aanvaarding van mijn ambt. Gendringen, 28 maart 1942.

‍

De Burgemeester van Gendringen.

‍

Gendringen omstreeks 1945

De begrafenis op het RK Kerkhof

Nadat de commandant van vliegveld Deelen de lichamen definitief had vrijgegeven, kon de uitvaart worden geregeld. In de loop van maandag 30 maart werd burgemeester Beaumont officieel gemachtigd om de namen van de bemanningsleden vrij te geven, zodat kon worden vastgesteld wie in welk graf zou komen te rusten. Na de identificatie werden de stoffelijke overschotten in opdracht van de burgemeester overgebracht naar de dodenkamer van het Rooms-Katholieke zusterklooster om daar te worden opgebaard.

‍

Sergeant Howard Inman – Staartschutter

Vanuit dit klooster werd de bemanning op dinsdagochtend 31 maart om 08:00 uur naar hun laatste rustplaats begeleid op de R.K. begraafplaats te Gendringen. De plechtigheid droeg een sober maar plechtig karakter. Als dragers fungeerden maar liefst 56 mannen uit de burgerbevolking van Gendringen. Een Duitse legerpredikant (Pfarrer) leidde de religieuze plechtigheid, terwijl een gewapende sectie van de Wehrmacht onder leiding van een officier fungeerde als ere-compagnie (Ehrenkompanie). Namens de burgerlijke overheid waren de burgemeester, de gemeentesecretaris en enkele gemeenteambtenaren bij deze plechtigheid aanwezig.

‍

Voor het opmaken van de officiële overlijdensakten van de zes direct geïdentificeerde bemanningsleden zal spoedig zorg worden gedragen. Aangezien er bij het zevende slachtoffer geen identiteitsplaatje (dogtag) werd aangetroffen, zal diens registratie nader worden afgehandeld conform de geldende jurisprudentie van de Hoge Raad.

‍

Deze opschriften zijn ontleend aan de aangetroffen identiteitsplaatje waarvan 1 helft zich bij het stoffelijk overschot bevind.

De naloop van de oorlog, adoptie en herdenking

Jaren later zou de familie Belk vanuit Sheffield naar Gendringen reizen voor een emotioneel bezoek aan het graf van hun zoon, waarbij zij logeerden in de Nederlandse Hervormde pastorie bij de familie van dominee Mooi.

‍

Edward Leslie Belk - Boordwerktuigkundige

Brieven over de grens

Het Rode Kruis en de Families langzaam maar zeker begonnen na de bevrijding de aanvragen vanuit Engeland en Australië op het bureau van de burgemeester van Gendringen binnen te stromen. Familieleden zochten wanhopig naar antwoorden over de laatste rustplaats van hun geliefden. Het was het begin van een correspondentie die nog tientallen jaren zou voortduren.

‍

Al tijdens de bezetting, in mei 1943, bereikte een indringende brief via het Internationale Rode Kruis in Genève de burgemeester:

‍

Aan de Burgemeester van Gendringen Genève, 17 mei 1943

‍

Zeer geachte heer, Het Nederlandse Rode Kruis in Londen heeft ons gevraagd het volgende bericht aan u over te brengen. Kunt u mij inlichtingen verstrekken omtrent het overlijden van Wing Commander Chapman en de zes overige inzittenden van zijn vliegtuig, dat in de nacht van 26 op 27 maart 1942 is neergeschoten en die op 31 maart zijn begraven op de Rooms-Katholieke begraafplaats te Gendringen?

‍

‍

Zijn deze personen direct gedood of zijn zij nadien in een ziekenhuis overleden? Gaarne zou ik een foto ontvangen van de graven, bestemd voor mijzelf en voor de familieleden van de rest van de bemanning. Het Nederlandse Rode Kruis heeft deze aanvraag ingediend mede namens mevrouw Chapman, de weduwe van Wing Commander J.H.A. Chapman (No.32097 RAF). In juli 1943 werden er uiteindelijk zeven afdrukken van een foto van de graven verzonden naar de verschillende families in Engeland en Australië.

‍

‍‍De verzending had enige vertraging opgelopen omdat de gemeente net opdracht had gegeven om de houten kruisen netjes te schilderen. Mevrouw Chapman ontving daarnaast een aparte detail foto van het centraal gelegen graf van haar echtgenoot.

‍

Wing Commander John Henry Abel Chapman

‍

Adoptie en bezoeken uit Australië

In de naoorlogse jaren ontstond in de Achterhoek een diepgevoelde traditie van gravenadoptie. Burgers nemen de zorg voor de vliegeniersgraven op zich. Zo schreef een betrokken inwoner op 11 maart 1948 een brief aan de burgemeester over het graf van Donald Rendtorff:

‍

Edelachtbare Heer,

Betreft: Adoptiegraf Rendtorff

‍

Onder dankzegging ontving ik uw geacht schrijven d.d. 13 dezer. Ik zal gaarne gebruik maken van uw voorstel om jaarlijks een bedrag ter beschikking te stellen om het graf van de heer Rendtorff extra te versieren op die dagen welke zijn ouders mij nog nader zullen opgeven. Ik heb mij namelijk tot zijn familie in Londen gewend en naar zijn verjaardag geïnformeerd, respectievelijk gevraagd naar die specifieke dagen waarop zijn ouders er prijs op stellen de nagedachtenis van hun zoon te eren.

Na ontvangst van hun antwoord zal ik mij wederom met u in verbinding stellen. Inmiddels zeg ik u hartelijk dank voor uw verleende en nog te verlenen medewerking in dezen.

‍

‍

Niet veel later, in de zomer van 1957, kondigde de familie van de Australische piloot Geoffrey Thomas Heard hun komst naar de Achterhoek aan. Op 31 juli 1957 schreef zijn broer, F.P. Heard, een officiële brief vanuit Castlecrag in New South Wales naar het gemeentehuis:

‍

‍

15 Morotai Crescent, Castlecrag N.S.W. Australia, 31stof July, 1957

The Burgomaster of Gendringen Gendringen, Holland

‍

Dear Sir, On March 26th 1942, my brother Flying Officer G.T. Heard, No.400708 of the Royal Australian Air Force, was flying on a bombing operation from England to Germany and was shot down near Gendringen. I am informed that his grave, together with the six others of his crew, are situated near where the plane came down...

‍

De burgemeester antwoordde direct en bereidde het bezoek zorgvuldig voor, waarbij hij onderzocht of er destijds nog persoonlijke bezittingen op het lichaam van Heard waren veiliggesteld die aan de ouders konden worden overhandigd.

‍

Flying Officer Geoffrey Thomas Heard

De opmerkelijke terugkeer van Barbara Mary Chapman

Voor Barbara Mary Chapman, de weduwe van de Wing Commander, bleef Gendringen een rode draad in haar leven. Na een intensieve briefwisseling met de kerkelijke en burgerlijke autoriteiten kreeg zij uiteindelijk toestemming om een eigen grafplek te kopen op de Rooms-Katholieke begraafplaats. Deze plek lag trefzeker en dicht bij het graf van haar man.

‍

Toezegging voor een graf aan Barbara Mary Chapman

In de zomer van 1975 bracht Barbara Mary Chapman een emotioneel bezoek aan Etten en Gendringen. Als teken van diepe dankbaarheid aan de lokale bevolking die al die jaren voor de graven had gezorgd, schonk zij de militaire onderscheidingen van haar man aan de gemeente Gendringen. Het betrof de 1939-1945 Star, de Defence Medal en de War Medal 1939-1945.

‍

Medailles geschonken aan de bevolking van de voormalige gemeente Gendringen

Dankzij dit gulle gebaar bleef de herinnering aan John Henry Abel Chapman tastbaar bewaard binnen de gemeenschap.

‍

De Monumenten in Etten en Rafelder

Opdat wij niet vergeten

‍

Om de herinnering aan de offers uit de oorlogsjaren permanent te verankeren, werd op 31 maart 2005 het officiële bevrijdingsmonument in Etten (tegenwoordig gemeente Oude IJsselstreek) onthuld. Het monument, ontworpen door de kunstenaars Toon Helmes en Coen Kaaijk, bestaat uit een koperen zuil met schilden waarop historische informatie over de Ettense oorlogsjaren staat vermeld. Bovenin de zuil bevinden zich aan vier zijden in perspex gegoten relikwieën van omgekomen dorpsgenoten en van een gesneuvelde Canadese militair.

‍

Etten 31 maart 2005
Sara Jennifer Chapman de dochter van John Henry Abel Chapman opend het monument te Etten.

Ook bevat het monument originele foto's en uniek materiaal van de die nacht neergestorte Short Stirling-bommenwerper en haar bemanning. Voor de zuil ligt een grote zwerfkei met een koperen silhouet van Etten en de sobere tekst: “1940-1945”. Aanvullend werd in 2017 aan de Tappenweg, op de exacte rampplek in de buurtschap Rafelder, een specifiek herdenkingsmonument onthuld. Dit monument, een lang cortenstalen silhouet van het legendarische vliegtuig, houdt de herinnering levend op de plek waar het toestel de grond raakte.

‍

Monument Short Stirling I N-3709 in Rafelder
Het monument in Rafelder/ Etten
Rooms Katholieke Begraafplaats Gendringen

‍

‍https://www.youtube.com/watch?v=-aJOCx3foqA

‍

Vandaag de dag rusten de zeven jonge mannen nog altijd zij aan zij in de Achterhoekse grond, geëerd door de gemeenschap waarvoor zij hun leven gaven:

‍

‍

John Henry Abel Chapman – Zoon van John Abel Chapman en Helen May Chapman (geboren Walker); echtgenoot van Barbara Mary North Chapman uit Lossiemouth, Schotland.

‍

Geoffrey Thomas Heard – Zoon van Walter Cory Bromell Heard en Ethel Lillian Heard uit Willaura, Victoria, Australië.

‍

Thomas Kenneth Haynes – Zoon van Charles Frederick en Gertrude Susie Haynes uit Oxted, Surrey, Engeland.

‍

Donald Esmond Alan Rendtorff– Zoon van Andreas en Winifred Annie Rendtorff uit Londen, Engeland.

‍

Edward Leslie Belk – Zoon van David Ewart Belk en Lily Jane Belk uit Sheffield, Engeland.

‍

Ivor Bertie Dopson –Zoon van Bert William en Alice Maude Dopson uit West Norwood, Londen, Engeland.

‍

Howard Inman – Zoon van John William en Margaret Inman uit Barrow-in-Furness, Lancashire, Engeland

‍

‍

‍

Bron :

Maarten Koudijs

Toon Helmes

Stichting “ARGA” (Aircraft Research Group Achterhoek)

Karl lusink

Ecal Doetinchem

‍

‍

Met dank aan :

Bernhard Deeterink

Erfgoedcentrum Ecal Doetinchem

De Ettense - Molenstichting en Comite Dorpsbelangen Etten

‍

Foto's Evie Koolenbrander

‍

Stichting Opdat Wij Niet Vergeten

‍

‍

‍

‍

‍

‍

‍

‍

inhoudsopgave
‍

Slachtoffers

uit

dit

verhaal

Er zijn geen slachtoffers op dit moment bij ons bekend uit dit verhaal.

Andere verhalen

Gendringen
Burger

Abe Drijver Erepenning ‍

24

Verzetsheld

Megchelen
Militair

"Ans vertelt: hij hield stand tot hij viel."

24

Ulft
Burger

"Ben(nie) Lukassen vertelt"

24

7 oktober 1944: de dag dat Emmerich en Kleve werden gebombardeerd

Gendringen
Militair

Bernardus Antonius Geerligs

24

Sergeant 10 C.Pn.

Sinderen
Militair

Bezetting voorpostenstrook

24

Gerard Migchelbrink, onderscheiden met de Militaire Willems-Orde 4e Klasse

Gendringen Wisch
Burger

Bombardement Doetinchem

24

Een tragedie waarbij minstens 170 mensen omkwamen.

Heelweg
Burger

De Bevrijding van de Achterhoek: Het drama op De Horst (31 maart 1945)

24

Britse 30ste Legerkorps

Terborg
Militair

De Bevrijding van Terborg

24

The Black Watch (Royal Highland Regiment) of Canada

Wieken
Burger

De noodlottige zondag

24

Benny Reijers

Voorst
Militair

De Slag om Voorst (maart 1945)

24

Etten
Militair

De soldaat in de kelder

24

6th Canadian Field Regiment (RCA)

Varsselder
Militair

Een Hollandse jongen in Canadese dienst

24

The Queen's Own Cameron Highlanders of Canada

Gendringen Wisch
Militair

Erevelden tonen de prijs van vrijheid

24

Commonwealth War Graves Commission (CWGC)

Gendringen
Militair

Gendringen dankt de bevrijders

24

14th Canadian Hussars. 8th Canadian Reconnaissance Regiment

Gendringen Wisch
Militair

Gendringen vrij

24

Les Fusiliers Mont-Royal

Etten
Militair

Gesneuveld door granaatinslagen

24

South Saskatchewan Regiment Royal Canadian Infantry Corps

Silvolde
Militair

Halifax HR 724 NP-W

24

158 Squadron "Strength in Unity"

Breedenbroek
Militair

Handley Page Hampden AE120

24

106 Squadron RAF "For Freedom"

Sinderen
Burger

H.A.R.K.

24

Varsseveld
Militair

Hawker Typhoon Mk.IB serial JR366

24

197 Squadron " We cleave the sky "

Westendorp
Burger

Het bombardement op Westendorp

24

Derkjen Adolfine Kerkhof

Zwanenburg
Burger

Het gouden horloge uit de Humber Mark VI

24

29 maart 1945

Voorst
Militair

Kriegslazarett Schlebusch Voorst

24

Netterden
Militair

Lancaster ED 778

24

57 Squadron "I change my body, not my spirit"

Megchelen
Militair

Megchelen bevrijd

24

43e Wessex Infantry Division

Gendringen Wisch
Burger

Nationaal Ereveld Loenen

24

" Opdat wij niet vergeten "

Ulft
Burger

Op de dag van de bevrijding

24

Wilhelmina Maria Dellemann

Gendringen
Militair

Pierre Faribault: "Ik vocht bij Gendringen."

24

Les Fusiliers Mont-Royal

Megchelen
Militair

Reichswald Forest War Cemetery

24

Netterden
Militair

Rocco Andrew Speziali

24

The Queen's Own Cameron Highlanders of Canada

Rafelder
Militair

Short Stirling N-3709

24

7 Squadron " By day and by night "

Zwanenburg
Militair

Spitfire Mk XVI - SM-208

24

403 Squadron "Stalk and Strike"

Netterden
Militair

Ter nagedachtenis aan Einar Victor Isfeld

24

The Queen's Own Cameron Highlanders of Canada

Ulft
Burger

Twee Utrechtse scouts

24

Ulft, zes april 1945

Westendorp
Militair

Vickers Wellington MkX-HF-542

24

429 (Bison) Squadron "FORTUNAE NIHIL"

Megchelen
Militair

Vickers Wellington Z-1625

24

150 Squadron "Always Ahead"

Voorst
Militair

Vlucht over de Marmelhorstweg

24

Gendringen
Burger

Voor altijd vermist

24

Johannes Bernardus Derksen

Heeft u bezwaar tegen de vermelding van personen in dit verhaal?

Laat het ons weten door een e-mail te sturen naar contact@ownv.nl

Hebben wij iets gemist?

We vertellen de verhalen van onze regio zo volledig mogelijk. Ontbreekt er iets of zie je een fout? Meld het ons, dan passen we het aan.

Vrienden van OWNV