Nationaal Ereveld Loenen: Een rustplaats in de Veluwse bossen
Nationaal Ereveld Loenen is de belangrijkste erebegraafplaats voor Nederlandse oorlogsslachtoffers. Prinses Wilhelmina opende het ereveld officieel op 18 oktober 1949. De begraafplaats ligt verscholen in de bossen van de Veluwe en telt bijna 4.000 graven van militairen en burgers.
Het ontstaan van het ereveld
De geschiedenis begon kort na de Tweede Wereldoorlog. In 1947 besloot de Nederlandse regering om de stoffelijke resten van Nederlandse slachtoffers uit nazi-Duitsland terug te halen. Veel van hen lagen daar destijds zonder fatsoenlijk graf begraven.
Nationaal Ereveld Loenen
De Oorlogsgravenstichting startte in 1948 met de aanleg van deze centrale begraafplaats. Bij de officiële opening had nog maar een kleine groep van zo'n 200 slachtoffers hier een laatste rustplaats gevonden. Burgers en militairen liggen er naast elkaar. Ereveld Loenen weerspiegelt de brede impact van de Tweede Wereldoorlog: er liggen relatief weinig militairen, het merendeel bestaat uit burgers.
Onder hen bevinden zich:
Verzetsstrijders en politieke gevangenen
Engelandvaarders die probeerden over te steken naar het Verenigd Koninkrijk
Dwangarbeiders die stierven tijdens de Arbeitseinsatz in Duitsland
Slachtoffers van represailles, zoals de massale fusillade bij de Woeste Hoeve
Burgerslachtoffers van het dagelijkse oorlogsgeweld
Meer dan 100 graven dragen de aangrijpende tekst 'Onbekende Nederlander'.
Op het Nederlands Ereveld Loenen staat een kapel. In deze Kapel zijn 42 gedenkboeken met de namen van circa 125.000 Nederlandse Oorlogsslachtoffers waarvan de graflocatie niet bekend is en worden deze personen toch herdacht. Elke dag slaat de opzichter van het Nederlands Ereveld een pagina van een boek om.
Hoewel het ereveld begon als rustplaats voor slachtoffers uit de periode 1939-1945, is de functie daarna uitgebreid. Er liggen nu ook Nederlanders die omkwamen tijdens de politionele acties in voormalig Nederlands-Indië, de Korea-oorlog, de strijd in Nieuw-Guinea en recentere internationale vredesmissies. Nog steeds vinden er jaarlijks zo'n achttien herbegrafenissen plaats. Dit gebeurt wanneer een oorlogsgraf elders in het land dreigt te verdwijnen of slecht onderhouden is.
Slachtoffers kamp Rees
Onder de slachtoffers die hier hun definitieve rustplaats vonden, bevinden zich onder andere 19 personen die destijds zijn omgekomen in de voormalige gemeenten Gendringen en Wisch. Zij waren het slachtoffer van oorlogsgeweld, de Arbeitseinsatz, en slachtoffers uit kamp Rees.
In 1946 stonden op de begraafplaats in Terborg negen houten kruisen voor oorlogsslachtoffers. In 1956 werden vijf van hen herbegraven op Nationaal Ereveld Loenen en één op het Sovjet Ereveld in Leusden. Tegenwoordig rusten er in Terborg nog drie slachtoffers: Nicolaas Bloemheuvel, Cornelis Johannes Boulonois en Adrianus Gelinus Arnoldus de Vette.
Omstreeks 8 februari 1945 vluchtten de 17-jarige Joannes Albert Mienis en Johannes Hendrikus Steedskamp uit het beruchte kamp Rees. Ze probeerden terug naar Nederland te komen. Vlak bij Netterden staken ze het ijskoude riviertje de Wetering over. Een van de twee jongens kreeg een hartstilstand. Door angst gedreven rende Steedskamp door. Hij riep een toevallig passerende boer toe dat zijn kameraad Mienis in het water was achtergebleven. In eerste instantie werd Mienis als onbekende begraven op de protestantse begraafplaats in Wieken. Pas op 31 januari 1946 werd duidelijk dat het om Joannes Albert Mienis ging. Hij werd herbegraven op de rooms-katholieke begraafplaats in Gendringen. Steedskamp werd uitgeput gevonden en naar het ziekenhuis in Doetinchem gebracht, waar hij op 17 februari overleed.
Verder liggen hier nog een aantal mannen begraven die de hel van kamp Rees niet hebben overleefd. Zij bezweken in de noodziekenhuizen van Gendringen en Wisch. Onder hen vonden Matthijs Johannes van Baarle, Lourens Morin, Hendrik Johannes van Noort, Johannes Tempelman, Cornelis Hagoort en Antonius van Haaster hier hun laatste rustplaats. Andere slachtoffers die in deze noodziekenhuizen overleden, zoals Derk Jan van Putten, Marinus Willem Lindhout en Marinus Plomp, zijn later door hun familie overgebracht naar een eigen familiegraf. Tot slot zijn Nicolaas Bloemheuvel, Cornelis Johannes Boulonois, Adrianus Gelinus Arnoldus de Vette, Petrus Johannes Marges, Hendrikus Johannes Gerhardus Mulder, Rudolf Driessen, Johannes Cornelis van Oosten en Petrus Johannes Kuiper begraven in de plaats waar zij overleden.
Dwangarbeider Theodorus van Gorkum overleed op 5 december 1944 in Mülheim an der Ruhr aan de gevolgen van zware brandwonden. Hij werd aanvankelijk begraven op de begraafplaats in Mülheim an der Ruhr. Op 12 mei 1951 is zijn stoffelijk overschot overgebracht naar de Rooms-Katholieke begraafplaats in Silvolde. Sinds 1976 rust hij op het Nationaal Ereveld Loenen.
Oorlogsslachtoffer Franciscus Schadron kwam op 29 november 1944 om het leven bij een aanval van Jabo's in Isselburg. Op 4 december werd hij begraven op de rooms-katholieke begraafplaats Petrus en Paulus in Ulft. In 1961 is hij herbegraven op het Nationaal Ereveld Loenen.
IIN VADERLANT GHETROUWEN - Aan de onbekende verzetsstrijder
Verzetsstrijders en dwangarbeiders
Verder rusten op deze begraafplaats de verzetsstrijders Albert Gerrit Hendrik Harterink en Nicolaas Walter Gitz. Ook de dwangarbeiders Hendrikus Bernardus Ketelaar, Wilhelmus Johannes Splithof en Johannes van Elst liggen hier begraven. Daarnaast bevindt zich hier het graf van Joannes Nicolaas Koernap.
Monument Slachtoffers Tarakan 1942
De 23-jarige artillerie-brigadier Wilhelmus Jacobus Kok uit Gendringen vocht tijdens de Tweede Wereldoorlog op het eiland Tarakan. Door doorgesneden telefoonlijnen wist zijn KNIL-kustbatterij niet dat Nederland gecapituleerd had. Plichtsgetrouw openden zij het vuur op binnenvarende Japanse mijnenvegers, waarbij twee schepen zonken. De Japanse legerleiding zag de actie ten onrechte als verraad. Als brute vergelding werden Wilhelmus en zijn 214 kameraden op 19 januari 1942 op zee geëxecuteerd. Dit gebeurde exact op de plek van de gezonken schepen. Niemand overleefde het drama.
Bron :
Oorlogsgravenstichting.nl
Openarchieven
Maarten Koudijs
Foto's Evie Koolenbrander
inhoudsopgave
Dit is een hoofdstuk titel op ongeveer twee regels om de clamp te checken
Dit is een hoofdstuk titel
Slachtoffers
uit
dit
verhaal
Er zijn geen slachtoffers op dit moment bij ons bekend uit dit verhaal.
Andere verhalen
Gendringen
Burger
Abe Drijver Erepenning
24
Verzetsheld
Gendringen
Militair
Bernardus Antonius Geerligs
24
Sergeant 10 C.Pn.
Sinderen
Militair
Bezetting voorpostenstrook
24
Gerard Migchelbrink, onderscheiden met de Militaire Willems-Orde 4e Klasse
Gendringen Wisch
Burger
Bombardement Doetinchem
24
Een tragedie waarbij minstens 170 mensen omkwamen.
Wieken
Burger
De noodlottige zondag
24
Benny Reijers
Etten
Militair
De soldaat in de kelder
24
6th Canadian Field Regiment (RCA)
Gendringen Wisch
Militair
Erevelden tonen de prijs van vrijheid
24
Commonwealth War Graves Commission (CWGC)
Gendringen Wisch
Militair
Gendringen dankt de bevrijders
24
Les Fusiliers Mont-Royal
Etten
Militair
Gesneuveld door granaatinslagen
24
South Saskatchewan Regiment Royal Canadian Infantry Corps
Sinderen
Burger
H.A.R.K.
24
Westendorp
Burger
Het bombardement op Westendorp
24
Derkjen Adolfine Kerkhof
Zwanenburg
Burger
Het gouden horloge uit de Humber Mark VI
24
29 maart 1945
Megchelen
Militair
Megchelen bevrijd
24
43e Wessex Infantry Division
Gendringen Wisch
Burger
Nationaal Ereveld Loenen
24
" Opdat wij niet vergeten "
Ulft
Burger
Op de dag van de bevrijding
24
Wilhelmina Maria Dellemann
Megchelen
Militair
Reichswald Forest War Cemetery
24
Netterden
Militair
Rocco Andrew Speziali
24
The Queen's Own Cameron Highlanders of Canada
Netterden
Militair
Ter nagedachtenis aan Einar Victor Isfeld
24
The Queen's Own Cameron Highlanders of Canada
Gendringen
Burger
Voor altijd vermist
24
Johannes Bernardus Derksen
Heeft u bezwaar tegen de vermelding van personen in dit verhaal?
Laat het ons weten door een e-mail te sturen naar contact@ownv.nl
Hebben wij iets gemist?
We vertellen de verhalen van onze regio zo volledig mogelijk. Ontbreekt er iets of zie je een fout? Meld het ons, dan passen we het aan.
