Het verhaal van Ivan Rayburn Nilsson.
Op vrijdagavond 30 maart 1945 maakt Etten zich op voor de bevrijding die aanstaande is. Op de Klompendijk gaan meerdere families schuilen in de grote en sterke gewelfde kelders in de boerderij van de familie Kok. Behalve de familie Kok schuilen hier ook het gezin van Bernard van Aken, zijn broer Bart met zoon Theo en de families Ten Brink, Bruggink en Bouwman. De hele nacht ligt Etten onder zwaar vuur.
Bij de boerderij van Kok is een granaat ingeslagen die weinig schade heeft aangericht. In de loop van de ochtend neemt de voorbereidende artilleriebeschieting af. Nu rukken de Canadese soldaten van het South Saskatchewan Regiment via de Klompendijk op richting het centrum van Etten. Er vinden hevige man tegen man gevechten plaats.
Gestorven 31 maart 1945
Als de gevechten in de avond beëindigd zijn, verlaten de burgers de schuilkelders van de familie Kok. Ze gaan naar huis om te kijken hoe hun woning de gevechten heeft doorstaan. Bij Bernard van Aken zien ze dat de boerderij een voltreffer heeft gehad. Het kelderluik staat open en ze gaan de kelder binnen. In de kelder vinden ze het lichaam van een gesneuvelde Canadese soldaat. Het is dan avond, Paaszaterdag 31 maart 1945.
Er blijkt achteraf één soldaat van de Royal Canadian Artillery in de gemeente Gendringen te zijn omgekomen en deze werd gevonden in de kelder bij de familie van Aken. Hij wordt geïdentificeerd als Ivan Rayburn Nilsson. Het is bekend dat de Royal Canadian Artillery het South Saskatchewan Regiment ondersteunde met een tweetal Forward Observers. De taak van deze observer is om via een radioverbinding met het hoofdkwartier, het granaatvuur midden op het doel te krijgen. Daarvoor kiezen ze normaliter een plek op afstand van het doel waar ze alles goed kunnen overzien.
Hoe Nilsson in de kelder van de familie van Aken is terechtgekomen zal altijd een raadsel blijven. De overlijdensdatum, 1 April 1945, is afkomstig van de slachtofferlijst die is opgemaakt in mei 1945 door het Canadese Hoofdkwartier in London. Het kan zijn dat de datum van het bergen van de gesneuvelde in het registration of death is vermeld in plaats van de sterfdag 31 maart 1945.
De baret met het Royal Canadian Artillery embleem, heeft de familie Van Aken altijd bewaard en in 2005 is dit baret embleem verwerkt in het oorlogsmonument in het dorp.
‘’ THERE WAS A JOB TO DO AND I DID MY BEST’’
Bron:
Met speciale dank aan :
Bernhard Deeterink
Toon Helmes
Auteur/Schrijver Maarten Koudijs
