Het is zaterdagavond 7 oktober 1944
In de Centrale Openbare Lagere School, gaat het er luidruchtig aan toe. Het functioneert niet langer meer als school omdat het is geconfisqueerd als onderkomen voor Duitse soldaten. De Duitsers vieren feest, ondanks de geallieerde opmars en de naderende nederlaag van het Duitse Rijk. ‘’Wein, Weiber und Gesang’’, en hun geluid draagt ver in de stilte van de avond. Om 20.00 uur is de avondklok ingegaan en mag zich niemand meer op straat bevinden. Naar buiten gelopen aangeschoten Duitse soldaten schieten lukraak met hun wapens in het rond. Ze raken deuren en daken van omliggende huizen.
Duitse artillerie eenheden gelegerd in het bos Engbergen, tussen Voorst en de Ulftseweg, worden in de hoogste staat van paraatheid gebracht. Ze bevinden zich te ver van het schieten vandaan om iets te kunnen zien maar het intensieve schieten kan niet worden afgedaan als incident. Wellicht is het een actie van het verzet, hetgeen door de Duitsers zeer serieus wordt genomen. De troepen zijn gelegerd op de plek waar nu het openluchttheater is. Er staat indrukwekkend artilleriegeschut opgesteld. Patrouilles worden op pad gestuurd en zoeken de hele omgeving af. Ze brengen ook een bezoek aan de boerderij van Teeuwsen aan het einde van de Bosweg in Engbergen, ten noorden van de Engbergseweg. Daar bevindt zich ook Jan Derksen als knecht of onderduiker.
Johannes Bernardus Derksen
Misschien heeft hij daar gezeten om de ‘Arbeitseinsatz’ voor de organisatie Todt te ontlopen of was hij betrokken bij illegale activiteiten. Daarover bestaat geen zekerheid. Hoe dan ook, de Duitsers vinden in zijn kamer een oude gedemonteerde en verroeste cilinderrevolver. Hiermee valt in feite niks meer te beginnen. Voor de Duitsers was dit echter reden genoeg om Derksen te arresteren. Mijn vader Tonny Witjes geeft een andere versie van deze gebeurtenis. Derksen zou ondanks de geldende avondklok de boerderij van Teeuwsen hebben verlaten voor een bezoek aan Gendringen. Wellicht wilde hij zijn ouderlijk huis aan de Wiekenseweg bezoeken. Hij moet één van de genoemde patrouilles tegen het lijf zijn gelopen en is gearresteerd.
Tijdens het schietincident zijn ook Duitse pantserwagens, bemand met SS’ers, op de Ulftseweg onderweg. Ook zij werden gealarmeerd door de schietpartij. Ze rijden richting Gendringen. Ongeveer honderd meter voor het Joodse kerkhof staat aan het eind van een onverharde weg de boerderij van de familie Luimes. Een boerengezin met jonge kinderen. De SS’ers die vermoeden dat de schietpartij hier vandaan komt vallen abrupt het huis binnen. Frits Luimes wordt onder schot gehouden. Er wordt gevloekt en geschreeuwd dat zijn gezinsleden doodgeschoten zullen worden. Huiszoeking en inspectie van schuren leveren echter niets op en de SS’ers vertrekken. De familie Luimes blijft heftig overstuur achter.
Officieel te boek als "vermist"
De gearresteerde Derksen wordt afgevoerd. Of Derksen daadwerkelijk actief is in het verzet is onduidelijk. Tot op de dag van vandaag is het onbekend wat er met Jan Derksen is gebeurd en staat hij officieel te boek als: ’VERMIST’. Vader Johannes Derksen plaatst voor zijn zoon Jan een steen op ’t Olde Kerkhof ’ in Gendringen.
Bron :
Jos Witjes
Auteur/Schrijver Maarten Koudijs
