Het monument "Opdat Wij Niet Vergeten"

Een plaats om te herdenken

Tot 2022 was er nog geen monument en geen plaats om stil te staan en te herdenken. Wel werden er op verschillende plaatsen in dorpen en gemeenschappen kleine herdenkingen gehouden door lokale groepen. Dit gaf de stichting OWNV de inspiratie om voor alle slachtoffers en gesneuvelden een monument te realiseren in de Gemeente Oude IJsselstreek.

‍

Hoe het begon

Het ontstaan van dit monument vindt haar oorsprong in het boek Opdat Wij Niet Vergeten, geschreven door Maarten Koudijs. In dit bijzondere werk zijn de gebeurtenissen vastgelegd die zich gedurende de oorlogsjaren in deze regio hebben voltrokken. Door middel van ooggetuigenverslagen, persoonlijke verhalen en zorgvuldig verzamelde historische documentatie wordt de herinnering levend gehouden aan hen die in deze donkere periode hun leven verloren.

‍

Het boek brengt de geschiedenis samen van meer dan zeshonderd burger- en militaire slachtoffers uit het gebied van de huidige gemeente Oude IJsselstreek. Het herdenkt onder anderen  Nederlandse militairen gesneuveld tijdens de Tweede Wereldoorlog, burgers omgekomen tijdens oorlogshandelingen,  de Nederlandse dwangarbeiders die omkwamen in het Duitse Kamp Rees, burgers die werden gefusilleerd, vliegtuigbemanningen die het leven lieten en de slachtoffers van neergestorte vliegtuigen in de voormalige gemeenten  Gendringen en Wisch.

‍

Vanuit de overtuiging dat hun namen, verhalen en offers niet verloren mogen gaan, ontstond het initiatief om een blijvend monument op te richten voor alle oorlogsslachtoffers uit de huidige gemeente Oude IJsselstreek. De wens was dit monument te onthullen in het herdenkingsjaar 2020, vijfenzeventig jaar na de bevrijding.

‍

De uitbraak van de coronapandemie maakte het echter onmogelijk deze herdenking op dat moment gestalte te geven. Na een periode van uitstel kon het monument alsnog worden gerealiseerd in 2022, als plaats van herinnering, bezinning en eerbetoon, opdat wij niet vergeten.

‍

‍

‍

Het monument

Het oorlogsmonument staat op een betonnen fundering en bestaat uit een vierkante achtergrond van Cortenstaal van 10 mm dik, die op een bijzondere manier is geperforeerd, zodat het centrum van Gendringen te zien is met daarvoor een afbeelding van een Canadese soldaat en een Lancaster bommenwerper. Op de bodemplaat staat de naam van het monument.

‍

Onthulling in 2022

Het monument werd op 6 mei 2022 onthuld in het bijzijn van nationale en internationale gasten. De slachtoffers worden jaarlijks herdacht onder grote belangstelling, opdat wij niet vergeten welk offer zij hebben gebracht  voor onze vrijheid. Hierbij herdenken we ook de bevrijding van de Achterhoek. De verhalen van de burgers en militairen maken dat deze geschiedenis nog steeds voelbaar is. Wij willen recht doen aan hen die hun leven gaven voor onze vrijheid. De verhalen moeten doorverteld worden.

‍

Infopaneel voor informatie

Bij het monument staat ook een infopaneel met informatie over burger en militaire slachtoffers dat periodiek wordt aangepast met de nieuwste informatie van het veldonderzoek. Via het infopaneel kan men  tevens inloggen op de website www.ownv.nl. De website wordt regelmatig geüpdatet en is altijd te raadplegen.

‍

Hieronder vallende:

• 42 Geallieerde vliegers
• 52 Geallieerde militairen
• 25 Nederlandse militairen
• 46 Gefusilleerde mannen van Rademakersbroek
• 14 Dwangarbeiders van organisatie Todt
• 21 Dwangarbeiders Rees
• 13 Dwangarbeiders komend van elders
• 33 Arbeitseinsatz in Duitsland
• 251 Burgers uit Gendringen-Wisch
• 177 Duitse miltairen